Storytelling • Stappenplan voor een goed verhaal • 1/2  [structuur en personages]

Storytelling kan ook in een wereld waar (zakelijke) dienst­verlening centraal staat, een onmisbare rol spelen. Met storytelling kan vrijwel ieder merk een sterkere connectie maken met zijn doelgroepen. Tenminste, áls het verhaal goed wordt verteld… en dat kan iedereen* leren.

Een goed verhaal begint met een goed verhaal; een anekdote die je uitbouwt tot een krachtig verhaal.

Maar hoe kom je aan een goed verhaal? Uit welke componenten bestaat een goed verhaal? Hoe boei je de potentiële klant en hoe werk je naar een climax toe? En de call to action, hoe verwerk je die erin? We zoomen in!

* Met iedereen bedoelen we uiteraard niet iedereen. We respecteren iedereens grenzen en begrijpen ook dat er mensen zijn met beperkingen. Maar om de inleidende tekst zo enthousiasmerend mogelijk te houden, is de keuze toch op iedereen gevallen.

Onderstaande boxen overslaan

 

Het verhaal van Conny

Conny is een ambitieuze zakelijke dienst­verlener. Ze is ontzettend goed in haar werk, levert wat ze belooft en haar tarieven zijn marktconform. Conny is sympathiek en een graag geziene gast op veel netwerk-borrels, maar haar business verkopen was toch niet echt haar ding.

Toen ontmoette ze Carla. Conny en Carla hadden meteen een klik en werden partners in crime. Carla leerde Conny de kracht van verhalen vertellen. Ze vertelde Conny hoe ze haar boodschap eenvou­diger kon overbrengen door middel van goed opgebouwde verhalen.

Carla leerde Conny over personages, heuse plots en onvergetelijke climaxen. Ze vergat hierbij niet te wijzen op het belang van het inspelen op de juiste emoties. De rol van de call to action (CtA) kwam uiteraard ook ter sprake.

Op zoek naar haar verhaal

Geïnspireerd ging Conny op zoek naar succes-verhalen van haar klanten. Ze begon te schrijven en voor de spiegel te oefenen. Zo begon ze zich de techniek van story­tel­ling eigen te maken. Ze oefende haar verhaal op familie en vrienden, schaafde keer op keer bij en toen was ook Carla aan de beurt.

Nu was Carla wel een pittige tante en nogal kritisch, zo zou je kunnen zeggen. Dit kon beter, dat kon beter, maar Carla zou Carla niet zijn als ze Conny ook daadwerke­lijk hielp met deze verbeteringen. Het kostte wel wat bloed, zweet en tranen, máár het verhaal van Conny werd zo wel steeds beter.

Uiteinde­lijk was Conny’s verhaal door al deze investeringen wel waanzinnig goed geworden. Een dikke 10! Zelfs ik hing toen al aan haar lippen!

Wij weten dat je woorden als netwerk-borrels en succes-verhalen ook aan elkaar mag schrijven, maar doen dat ‘online’ om 2 wel­­over­­wogen redenen niet.  Lees meer.

Alle moeite werd beloond

Toen was het tijd om het verhaal in de praktijk toe te gaan passen. Conny postte haar verhaal op LinkedIn en gebruikte het in gesprekken. Op netwerk-borrels, tijdens zaken-lunches en gewoon in gesprekken met potentiële klanten… Conny was niet te stoppen.

En toen gebeurde er iets bijzonders.

In plaats van dat Conny alleen maar naar anderen luisterde, luisterden mensen nu ook naar haar. Ze knikten niet meer voor de vorm, maar luisterden écht. Ze hingen – zogezegd – aan haar lippen.

Conny’s verhaal bleef hangen als nooit te voren en zo begon Conny’s klantenkring zich uit te breiden.

En dat allemaal dankzij Carla

En dat was allemaal nooit gebeurd als zij en Carla elkaar niet hadden ontmoet. Hoe mooi is dat? Hoe mooi is het als een ontmoeting kan uitgroeien tot zoiets waardevols? Deze vriendschap bracht Conny zo enorm veel en Carla vond het fijn om haar nieuwe vriendin dit te kunnen geven.

Dankzij Carla wist Conny met storytelling niet alleen de aandacht van haar potentiële klanten te trekken en vast te houden, maar ze wist ook mensen te inspireren en betrokken­heid bij haar merk te creëren.

Nu gebruikt Conny storytelling voor al haar presentaties en weet ze haar boodschap keer op keer op een betekenisvolle en onvergetelijke manier over te brengen. Na jaren de eindjes aan elkaar te knopen, hoeft Conny zich nu geen zorgen meer te maken over haar business en haar inkomsten.

Adempauze.

Tijd voor actie

Maar wat Conny kan, kan jij ook! Helaas, gaat dat niet zomaar. Net als Conny zul je tijd en energie moeten investeren in een goed verhaal, maar welke verkooptechniek kost nu geen tijd en energie?

En waarom zou je dan niet direct voor een bewezen techniek kiezen, die zorgt voor meer klanten? Waarom zou je niet kiezen voor storytelling? Waarom zou je genoegen nemen met minder als je met storytelling meer klanten weet te trekken? Zie hier de bekende 3 vragen en de pijn van de gemiste kans.

Richting overkill

Ook jij kunt leren hoe je storytelling toepast op jouw verhaal. Zeker met deze mini-serie over storytelling moet dat lukken. In deze serie delen we alles om jouw verhaal en jouw boodschap krachtig over te brengen. We delen alles om van jouw verhaal een succes-verhaal te maken.

We gaan via praktische tips en inspiratie ook jouw verhaal tot leven brengen. Net als Conny motiveer jij straks jouw ideale klant om voor jouw diensten te kiezen. Pak nu pen en papier, dan gaan we direct starten met het transformeren van jouw zakelijke verhaal tot een onvergete­lijk verhaal.

 

Terugblik
Wat is storytelling en de rol voor zakelijke dienstverleners?

Zojuist las je een verhaal dat prima weergeeft wat storytelling is. Het verhaal van Conny is een krachtig verhaal om storytelling te introduceren, de waarde ervan over te brengen en om jou te inspireren je hier eens in te verdiepen.

Laten we dan nu eerst duiken in een theoretische omschrijving van storytelling. Dit doen we aan de hand van een terugblik op basis van ‘Storytelling voor zakelijke dienst­verleners • Wat, waarom, waar en hoe?’. Daarna zoomen we in op de structuur en de tools die je hiervoor in kunt zetten.

Terugblik overslaan

---

Wat is storytelling?

Storytelling is een krachtige techniek om een boodschap over te brengen en te laten beklijven (hangen). Deze techniek kan zowel in gesproken als geschreven vorm worden toegepast; bij het koffiezet-apparaat, op een podium, korte video’s, gedrukte marketing, et cetera.

Storytelling is het emotioneel verbinden via verhalen in geschreven, gesproken en/of visuele vorm.

Een goed verhaal

Een goed opgebouwd verhaal trekt de aandacht en brengt de boodschap over. Dit begon al in de oud­heid rond het kampvuur waar de oudere familie­leden via verhalen volgende generaties belangrijke levenslessen meegaven. Waarschuwingen, inspiratie, met elkaar verbinden, maar ook gewoon elkaar vermaken, kunnen doelen zijn van een goed verhaal.

Van koffiezet-apparaat tot podium, het gaat om verhalen die zorgen voor aandacht, inspiratie en verbinding.

Door middel van goed opgebouwde verhalen – met personages (hoofdrolspelers), plots, emoties en calls to action – kunnen deze doelen worden bereikt. Storytelling biedt dan ook een hele effectieve manier om boodschappen betekenis­vol en onvergete­lijk te maken, ongeacht het medium waarin het verhaal wordt toegepast.

Een krachtige techniek

Anno 2026 is storytelling nog steeds een krachtige techniek en zeker niet alleen goed voor legendes, mythen, boeken en films. Het is ideaal voor het delen van persoonlijke ervaringen en het illustreren van klanten-successen.

Zelfs complexe informatie kan met storytelling ‘eenvoudig’ worden overgebracht.

We kunnen nog uren doorgaan over deze geweldige tool voor je marketing, maar de boodschap is zo vast wel duidelijk. Laten we dan nu maar eens inzoomen op de opbouw van een goed verhaal… maar eerst nog even het volgende.

Onderstaande box overslaan

 

Wat heb je nodig voor een goed verhaal?

Een goed verhaal bouw je op aan de hand van een bepaalde structuur op basis van verschillende componenten. De belangrijkste en meestvoorkomende componenten hebben we als stappen hieronder opgenomen.

Daarnaast zijn er ook componenten die vooral betrekking hebben op de inhoud zelf. Deze vind je bij ‘Stap 5 – Zorg voor een ‘relevant’ verhaal en de emotionele connectie’ in deel 2.

Om het verhaal begrijpe­lijk te maken en impact te geven, is alles wat je vertelt hierop van invloed.

We zouden alle componenten graag in een logische volgorde zetten, maar in de praktijk staan ze niet los van elkaar en lopen ze eerder dwars door elkaar of gaan ze samen op. Ze hebben ook enorme invloed op elkaar en zijn tege­lijk ook weer zeer afhanke­lijk van elkaar.

Maar goed, welke componenten (of stappen) zijn er? Hoog tijd om in te zoomen. We wensen je veel plezier en succes met het creëren van jouw verhaal of het merk­verhaal!

 

Stap 1
Boodschap en gebeurtenis

Sowieso heb je een boodschap nodig, dat is waarom je een verhaal wilt vertellen.

Vervolgens heb je ook een interessante gebeurtenis nodig en die gebeur­te­nis is al gekoppeld aan de boodschap of kan eraan gekoppeld worden. Om die gebeurtenis bouw je dan het verhaal.

 

Stap 2
Opbouw en structuur

Een goed verhaal springt niet van de hak op de tak, maar bestaat uit een doordachte structuur. Verhalenvertellers hoeven daar vaak niet eens of niet lang over na te denken. Maar wie zake­lijk serieus een verhaal moet of wil vertellen, kan maar beter even checken of het verhaal op de juiste manier opbouwt naar de climax én naar de call to action.

Ieder verhaal heeft een kop, een lijf en een staart. Wie het hoogtepunt niet vergeet, heeft al snel een goed verhaal te pakken.

De structuur van krachtige verhalen bestaat altijd uit meerdere fasen. Dit kunnen er 3, 4, 5, et cetera zijn, afhanke­lijk van hoe je de indeling maakt. Maar hoeveel het er ook mogen zijn, het is belangrijker dat de fasen altijd vloeiend in elkaar overlopen én dat je zo naar een climax toewerkt.

Wanneer je onder­staande structuur volgt, dan zou het verhaal de aandacht van de ontvanger(s) (lezer, kijker, luiste­raar en m/v/x) voor langere tijd moeten vasthouden en wordt de betekenis eenvou­dig opgepikt. Het verhaal is zo beter te volgen en krijgt een grotere impact.

---

Begin of uiteenzetting

• Trekt direct de aandacht.
• Introduceert de personages en hun achtergrond.
• Legt de situatie (probleem, obstakel of conflict) uit.
• Zet de toon voor het verhaal.
• Laat de ontvanger(s) begrijpen wat er gebeurt.

---

Midden

• De vaart komt erin.
• De situatie (plot) ontwikkelt zich en de spanning bouwt op.
• De hoofdpersoon (m/v/x) wordt geconfronteerd met zijn uitdaging (probleem, obstakel of conflict).
• Dit leidt tot de climax van het verhaal.

---

Climax

• Het conflict bereikt zijn hoogtepunt.
• De hoofdpersoon staat voor zijn grootste uitdaging en bereikt zijn doel.
• De spanning is op zijn hoogst en om te snijden, mensen zitten op het puntje van hun stoel en hangen aan je lippen… wachtend op hun dopamine-shot.
• De plot eindigt op een manier die de ontvanger(s) tevreden stelt. Hij of ze kunnen weer ontspannen.

---

Einde

• Het verhaal neemt af.
• De problemen zijn opgelost.
• De gevolgen van de acties van de hoofdpersoon worden onthuld en de oplossing van het verhaal ontrafeld.
• Losse eindjes worden aan elkaar geknoopt.
• De geleerde les en/of de boodschap worden benadrukt.

 

Stap 3
Call to action?

Waar of wanneer komt de call to action?

De call to action wordt in de regel aan het einde van het verhaal geplaatst, na de climax en voordat het verhaal wordt afgerond.

De call to action kun je in deze context van storytelling prima zien als een afsluitende oproep ná het overbrengen van de boodschap of het lesje van het verhaal.

Wat was een call to action ook alweer?

Het doel van een call to action is om de ontvanger(s) aan te moedigen om actie te ondernemen. Denk hierbij niet alleen aan het kopen van een product, maar ook aan het downloaden van een e‑book en het inschrijven voor een nieuwsbrief.

Ook de oproep om geld te doneren aan een goed doel, lege blikjes in te leveren of het tijdig buitenzetten van het huisvuil, zijn allemaal call to actions. Ze zijn er dus in allerlei vormen en maten.

Geen vaste plek

Toch hoeft de call to action niet per se aan het einde van het verhaal te worden geplaatst, maar besef wel dat een goed geplaatste call to action het verschil kan maken tussen: een verhaal dat alleen maar wordt aangehoord en een verhaal dat tot actie aanzet.

Kort en krachtig

Het is belangrijk om de call to action kort en krachtig te formuleren, zodat het voor de ontvanger(s) duide­lijk is wat er van hem wordt verwacht. In het boven­­staande verhaal over Carla had de call to action bijvoor­beeld ook kunnen zijn:

Wil jij ook jouw boodschap op een betekenisvolle en onvergetelijke manier overbrengen? Gebruik dan de stappen in dit blog­artikel om jouw boodschap indrukwekkend krachtig te maken.

En wil je het helemaal goed doen? Dan besteed je ook nog aandacht aan ‘het niet ondernemen van die actie’. Hier start een 2^e verhaal, maar daarop komen we aan het einde van het artikel terug.

 

Stap 4
Rolverdeling

De held en de helper

Sterke personages (typetjes) zijn essentieel in storytelling, daarom heeft vrijwel ieder goed verhaal een probleem, een held (protagonist) en een helper (mentor, gids).

Denk maar eens aan jouw favoriete films. Grote kans dat de hoofdrolspelers worden bijgestaan om het probleem op te lossen door personen die hun helpen. Dat helpen zie je op zeer verschillende manieren gebeuren.

Laat de ideale klant schitteren als de held van het verhaal.

Nu moet je het volgende goed onthouden. Het merk is nooit de held, maar de helper. Ook jij bent niet de held. De rol van de held is – uiteraard – weggelegd voor jouw ideale potentiële klant. Met het merk wordt deze prospect de held!

Als je dit slim verwerkt in het verhaal, ben je al een flink eind op weg om een goed verhaal te creëren.

Er zijn natuur­lijk nog diverse andere personages in te zetten, maar de held en de helper schitteren in de hoofdrollen.

---

De antagonist of de schurk

Ook dit is een hoofdrolspeler. Het is het probleem, de uitdaging en de nare tegenhanger van de held, maar dit hoeft dus niet per se een persoon te zijn. Het kan ook de kracht zijn die de held tegenwerkt en het conflict veroorzaakt. Zo zouden een sneeuwstorm, een lekkende kerncentrale of jezelf tegenwerkende overtuigingen ook de antago­nist kunnen zijn.

Of het nu een persoon is of niet, de antagonist vormt wel altijd een belangrijk onderdeel van de kern van het verhaal.

We hebben voor jou een lijst met niet‑menselijke antago­nisten samengesteld. Deze is inmiddels ook gepubliceerd. Heb je nog geen antago­nist voor het verhaal? Dan zul je deze nare kracht met die lijst vast en zeker gaan vinden.

Toch zijn de voorbeelden op die lijst niet alleen bedoeld ter inspiratie, maar tonen ook dat de rol van antago­nist binnen verhalen zeer verschillend van vorm kan zijn en dat het absoluut geen fysiek persoon hoeft te zijn. We raden je met nadruk aan een blik op deze lijst te werpen.

---

Welke andere rollen kunnen er zijn?

Naast de held, de helper en de uitdaging, zijn er de ‘secundaire’ personages. Deze rollen zijn iets minder belangrijk, maar ze onder­steunen wel de plot. Door hun relatie met of ten opzichte van de held, verrijken ze het verhaal.

Andere veelvoorkomende rollen zijn:

• Sidekick – Dit sidekick biedt hulp, advies en (morele) steun aan de held (protagonist) bij het overwinnen van obstakels en het bereiken van de doelen. Het is de vertrouweling of assistent en kan ook zorgen voor komische elementen. In veel gevallen is de sidekick de primaire helper van de protagonist, maar dat hoeft dus niet per se.
• Love interest – Het karakter waartoe een hoofdrolspeler zich romantisch aangetrokken voelt en/of waar hij verliefd op wordt. Het voegt een emotioneel tintje toe aan het verhaal.
• Comic relief – Een personage dat humor, luchtig­heid toevoegt aan het verhaal en de spanning breekt. Een sidekick? Meestal niet.
• Schurk of rivaal – Een negatief type dat een hoofdrolspeler beconcurreert, uitdaagt of tegenwerkt en zo de held beter uit de verf laat komen. Dit zal vaak de antago­nist zijn.
• Foil – Een karakter dat dient als contrast met de held. Hierdoor worden de kwaliteiten en/of keuzes van de held benadrukt.

Er zijn nog diverse andere rollen op te sommen, maar je komt dan al snel bij een meer gedetailleerde invulling van boven­staande rollen. We denken dat we je met boven­staande rollen binnen de doelstelling van deze serie voldoende hebben geïnformeerd en je in combinatie met het gekozen succesverhaal een prima – of eigenlijk wel een heel goed – verhaal kunt creëren.

---

Meeleven met de hoofdpersoon

Vanuit het oogpunt van de marketing – of eigenlijk voor het succes van ieder verhaal – is het ook belang­rijk dat de ontvanger(s) van het verhaal zich kan identi&hy;fi­ceren met de held en met hem mee kan leven. Dit helpt bij het creëren van een persoonlijke connectie en maakt het verhaal onvergetelijk.

 

Vergroot de pijn met een 2^e verhaal

Bij Stap 3 – Call to action schreven we dat je – nadat je met je verhaal de oplossing biedt voor een probleem – mensen ook moet oproepen om in actie te komen en voor deze oplossing te gaan. We sloten dat stuk af met de suggestie om vervolgens stil te staan bij ‘het niet ondernemen van de actie’. Dit is het 2^e verhaal.

Je toont hem wat er gebeurt als hij geen actie onderneemt; dat hij ten onder gaat aan de situatie (probleem, obstakel of conflict).

In dit 2^e verhaal wrijf je als het ware de ellende nog eens flink onder de neus van de ontvanger(s). Je benadrukt de urgentie door de gevolgen van het niet handelen duide­lijk te maken. Je vergroot de pijn, door de tonen hoe de situatie zonder deze actie was verergerd; zonder zal hij hoe dan ook ten onder gaan aan de situatie (probleem, obstakel of conflict).

Wanneer je de gevolgen van ‘het niet ondernemen van de actie’ op de juiste manier benadrukt, motiveer je de ontvanger(s) wel om actie te ondernemen.

---

Wat moet je doen?

Introduceer een nieuwe hoofdrolspeler en/of een nieuw verhaal

Voor zo’n 2^e verhaal schets je een indrukwekkende emotionele situatie waarin de hoofdrolspeler zich had bevonden, als hij niet was ingegaan op de call to action.

Je kunt ook een ander verhaal met een nieuwe hoofdrolspeler introduceren. Deze hoofdrolspeler negeerde de call to action en ondervond hierdoor de negatieve gevolgen.

Maak duide­lijk wat er allemaal was misgegaan als de hoofdrolspeler niet had gedaan wat hem uiteinde­lijk tot held maakte.

Laat zien dat door ‘het niet ondernemen van de actie’ de hoofdrolspeler kansen misloopt. Vertel bijvoorbeeld hoe het de persoonlijke of professionele groei van die persoon belemmert. Toon de negatieve impact hiervan op het leven van het personage, máár pas op voor overkill. Hierop komen we zo terug.

Kies het beste moment

Verwerk dit verhaal na de call to action of verpak het al in het midden van het verhaal. Misschien moet het juist wel daar waar de spanning hoog is en de lezer of luisteraar zich betrokken voelt bij de hoofdrolspeler en de situatie.

Waar je het 2^e verhaal uiteinde­­lijk verwerkt, dat is op de beste plek in het verhaal. Probeer diverse plekken uit voor je kiest. Vertel het verhaal eerst aan mensen om je heen of deel het met mensen om je heen. Vraag om feed­back en neem de reacties op het verhaal serieus. Zo bepaal je wat de beste plek is.*

* Met deze feed­back schaaf en polijst je ook het verhaal zelf bij. Hierop zoomen we in deel 2 in. Wil je deze niet missen? Meld je dan direct even aan voor de gratis e‑mailalert.  Klik hier.

---

Het risico van overkill en hoe dit te voorkomen

Het benadrukken van de negatieve gevolgen of de pijn van ‘het niet ondernemen van de actie’, kan een zeer krachtige booster zijn om de ontvanger(s) van het  verhaal werke­lijk in actie te laten komen. Máár pas hiermee wel op.

Het benadrukken van de negatieve gevolgen kan leiden tot meer actie, maar ook tot ongeloofwaardigheid.

Ga je hiermee over de top, dan lijkt het al snel op een gelikte en dus mislukte verkooptruc. En dat is het misschien ook wel. Je komt door te veel nadruk op de call to action en/of op het gemis van de oplossing, al snel ongeloofwaardig over.

Alle bloed, zweet en tranen zijn dan voor niets geweest en dat wil je niet. Zet daarom deze extra pijn alleen in als dit gepast is. En als je het doet, doe het dan ook nog eens heel zorgvuldig!

 

Bronnen

Voor deze serie blog­artikelen zijn we geïn­spi­reerd door de onder­staande bronnen, hebben we ze geraad­pleegd en/of hebben we ze als waarde­volle aan­vul­ling op onze eigen kennis, ervaringen en inzichten gebruikt.

 

• De plakfactor – Waarom sommige ideeën aanslaan en andere niet, door dan Heath en Chip Heath
• MasterClass (over schrijven)
• Now Novel – Character Writing
• Spreken met passie, door Henk Jan Kamsteeg
• Storytelling in Design, door Anna Dahlstrom
• TEDx (over storytelling)
• YouTube (over storytelling)

 

Volgende keer verder

Nu je weet wat je nodig hebt, kun je starten met je onder­werp en hierbij verhalen zoeken. Je kunt de rollen verdelen en kijken naar de structuur.

Je kunt direct aan de slag en hoeft niet te wachten op deel 2. Hierin gaan we dan verder met onder­staande zaken en kun je het verhaal verder uitwerken en perfectioneren.

 

• Een ‘relevant’ verhaal en de emotionele connectie (stap 5)
• Jezelf blijven en je kwetsbaar­heid tonen (stap 6)
• Blijf in de pas met verhaal van merk (stap 7)
• Het juiste medium, maar hetzelfde verhaal (stap 8)
• De juiste plaatjes oproepen (stap 9)
• Aandacht voor super-spannende koppen (stap 10)
• Betrokken­heid ontvanger(s) vergroten (stap 11)
• Testen, bijschaven en polijsten (stap 12)

En omdat herhaling werkt: de klant is de held en het merk de helper!

---

Toekomstplannen

Wie ons blog al volgt, weet het: we delen bijna weke­lijks infor­matie en tips om van het merk, de web­site en/of de app een succes te maken. Met veel van deze blogartikelen kun je zelf hands-on aan de slag.

Wil je deze en andere blogartikelen niet missen? Dan is het geen slecht idee om je onder­aan – voor­bij de lezers­aanbieding – even aan te melden voor de gratis e‑mailalert. Tenminste, als je dat nóg niet gedaan hebt. Je ontvangt dan van ons een melding er een nieuw artikel online staat.

Zo mis je niets en zien we jou hier binnen­kort weer terug. Tot gauw!

---

 

Mis nooit meer een artikel met onze gratis e‑mailalert

Wil jij op de hoogte blijven van het laatste nieuws, de trends, tips en andere inte­res­sante infor­ma­tie op het gebied van content-marke­ting, zake­lijk blog­gen, con­ver­sie-opti­ma­li­sa­tie, bran­ding, SEO en alles daar­omheen? Meld je dan direct even aan voor onze gratis e‑mailalert.

Aanmelden

Ook wij gaan vertrouwelijk om met persoonsgegevens.

---

---

<< Direct terug naar home